Wanneer iemand ziek wordt of een ongeluk krijgt in het buitenland, is de wens vaak duidelijk: zo snel mogelijk naar huis. Dicht bij familie, in een vertrouwd ziekenhuis en in een zorgsysteem dat je kent. Toch is terugkeer naar Nederland niet altijd direct mogelijk. Achter de schermen maken artsen van de alarmcentrale dagelijks medische afwegingen om te bepalen wat op dat moment veilig en verantwoord is. We spraken met Annelieke, arts en coördinator van het medisch team, over haar werk en de beslissingen die daarbij komen kijken.
“Wij beoordelen medische situaties van over de hele wereld”
Als arts bij de alarmcentrale werkt Annelieke anders dan in een ziekenhuis. Haar werk speelt zich niet af aan het bed van de patiënt, maar achter de schermen. “Wij zijn betrokken bij patiënten die in het buitenland medische zorg nodig hebben. Dat zijn mensen die via hun zorg- of reisverzekering bij ons terechtkomen nadat ze bijvoorbeeld ziek zijn geworden of een ongeluk hebben gehad tijdens hun reis.” Wanneer een melding binnenkomt, wordt eerst een dossier aangemaakt door een hulpverlener van de alarmcentrale. Daarin staan alle relevante gegevens: persoonlijke informatie, verzekeringsgegevens en de medische situatie. “Vervolgens komt het dossier bij het medisch team terecht. Wij vragen medische informatie op bij de behandelend arts in het ziekenhuis waar de patiënt ligt. Denk aan onderzoek uitslagen, diagnoses en de behandeling die iemand krijgt.”
Medische beslissingen zonder de patiënt te zien
Een van de grootste uitdagingen in het werk is dat de artsen de patiënt zelf niet onderzoeken. “Wij zien de patiënt niet fysiek. We moeten dus op basis van verschillende informatiebronnen een compleet beeld vormen. Ik zie het altijd als een soort puzzel.” Die puzzel bestaat uit verschillende stukjes:
- Medische rapporten van het ziekenhuis
- Informatie van de patiënt of familie
- Advies van lokale medische partners
- Kennis van de zorgsystemen in verschillende landen
“Al die stukjes samen helpen ons om een goede medische beslissing te nemen.” Op basis van die informatie beoordelen artsen en verpleegkundigen of de patiënt de juiste zorg ontvangt en welke vervolgstappen nodig zijn.
Soms is een evacuatie nodig
In sommige delen van de wereld is de medische zorg anders georganiseerd dan in Nederland. Soms ontbreken er faciliteiten of specialisten. “In dat soort situaties kan het nodig zijn om een patiënt naar een ander ziekenhuis over te brengen waar de juiste zorg wél beschikbaar is. Dat noemen we een medische evacuatie.” Dat gebeurt altijd in samenwerking met lokale partners, die de zorg ter plaatse goed kennen.
Waarom iemand niet altijd meteen kan vliegen
Een veel gestelde vraag van patiënten is waarom ze niet meteen terug naar Nederland kunnen reizen. “Een belangrijke factor daarbij is of iemand Fit to Fly is,” legt Annelieke uit. Tijdens een vlucht verandert de luchtdruk en is er minder zuurstof beschikbaar in de cabine. Voor gezonde mensen is dat meestal geen probleem, maar voor iemand die bijvoorbeeld een longontsteking heeft, een ernstige infectie doormaakt of net geopereerd is, kan dat risico’s opleveren. “Daarom kijken we altijd naar de medische stabiliteit van de patiënt. Soms is het gewoon veiliger om een behandeling eerst af te ronden voordat iemand kan reizen.”
Verschillen tussen zorg in Nederland en het buitenland
Een ander punt dat regelmatig voor verwarring zorgt, zijn de verschillen tussen zorgsystemen. “In Nederland blijven patiënten vaak maar kort in het ziekenhuis. In andere landen is het juist gebruikelijk dat mensen langer opgenomen blijven.” Het kan dus voorkomen dat een patiënt volgens Nederlandse standaarden eigenlijk naar huis zou kunnen, terwijl de behandelend arts in het buitenland adviseert om nog te blijven. “Dat maakt het soms ingewikkeld. De arts ter plaatse staat letterlijk aan het bed van de patiënt en heeft natuurlijk ook een belangrijke stem in het proces.” Daarom zoeken de artsen van de alarmcentrale vaak overleg met zowel het buitenlandse ziekenhuis als met specialisten in Nederland om tot een goede beslissing te komen.
Beschermen tegen onnodige behandelingen
Naast het bewaken van de kwaliteit van zorg, kijken artsen ook kritisch naar voorgestelde behandelingen. “In sommige landen worden sneller extra onderzoeken of behandelingen gedaan die niet altijd noodzakelijk zijn. Een van onze taken is om te beoordelen of een behandeling past bij de diagnose.” Dat is belangrijk voor de patiënt, maar ook voor de verzekering die de zorgkosten vergoedt.
Een baan met een wereldwijde blik
Wat het werk voor Annelieke bijzonder maakt, is de internationale context. “Ik spreek op één dag met artsen uit verschillende landen. Thailand, Zuid-Afrika, Frankrijk, het kan allemaal voorbijkomen. In zekere zin reis je de hele wereld over, maar dan vanuit kantoor.” Juist die combinatie van internationale geneeskunde, medische puzzels en samenwerking met verschillende partijen maakt het werk voor haar zo interessant.
Eén belangrijke tip voor reizigers
Tot slot heeft Annelieke nog een duidelijke boodschap voor reizigers die in het buitenland medische hulp nodig hebben: “Neem zo snel mogelijk contact op met de alarmcentrale.”
“Het gebeurt regelmatig dat mensen pas bellen nadat ze al behandeld zijn of al een tijd in het ziekenhuis liggen. Als we eerder betrokken zijn, kunnen we vaak beter adviseren over waar iemand het beste geholpen kan worden en hoe de zorg geregeld wordt.”
Veiligheid boven snelheid
Hoewel veel patiënten het liefst zo snel mogelijk naar huis willen, staat één principe altijd centraal in het werk van het medisch team: De veiligheid van de patiënt gaat altijd voor.
Door zorgvuldig te kijken naar medische informatie, samen te werken met artsen ter plaatse en transport goed te organiseren, zorgen de teams van de alarmcentrale ervoor dat patiënten wereldwijd de juiste zorg krijgen, en veilig terug naar huis kunnen wanneer dat mogelijk is.
Wil jij als arts ook bijdragen aan medische hulpverlening wereldwijd? We hebben momenteel een mooie rol openstaan binnen ons team.
